1ο Διαγώνισμα Ιστορίας Κατεύθυνσης

Εκτύπωση PDF

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΘΕΜΑ Α.1. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων:

α.  Φεντερασιόν 

β.  ΓΣΕΕ

γ.  Εθνικό Κόμμα (Κ. Μαυρομιχάλη).

δ.  Πεδινοί

Μονάδες 12

ΘΕΜΑ Α2 . Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:

α. Στον ελληνικό χώρο το πρόβλημα της έγγειας ιδιοκτησίας γνώρισε τις εντάσεις που παρατηρήθηκαν και σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη.

β. Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄ το 1915 προκάλεσε δύο φορές την παραίτηση της κυβέρνησης Βενιζέλου.

γ. Ο Βενιζέλος,  τον Σεπτέμβριο του 1910,  υποστήριξε την αναθεώρηση του υπάρχοντος συντάγματος και δεν έθεσε πολιτειακό ζήτημα.

δ.Η Λέσχη Φιλελευθέρων ιδρύθηκε στην Αθήνα το 1912.

ε. Ο εξορθολογισμός της διοίκησης,  κυρίως με τον καθορισμό των προσόντων των δημοσίων υπαλλήλων, ώστε να περιοριστεί η ευνοιοκρατία ήταν προγραμματικός στόχος του τρικουπικού κόμματος. 

στ. Κατά το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα η κεντρική οργάνωση ενός κόμματος είχε τη δυνατότητα να αρνηθεί στους βουλευτές την εκπλήρωση επιθυμιών. 

ζ. Το εγχείρημα της διχοτόμησης του χαρτονομίσματος τον Μάρτιο του 1922 απέφερε στην ελληνική οικονομία 1,2 δισεκατομμύρια δραχμές.

Μονάδες 7

ΘΕΜΑ Α3. Να αντιστοιχίσετε τους αριθμούς της Στήλης Ι και δίπλα σε κάθε αριθμό ένα από τα γράμματα της Στήλης ΙΙ,  ώστε να προκύπτει η σωστή αντιστοίχιση. 

Στήλη Ι                                                                                   Στήλη ΙΙ

1. Έξωση του Όθωνα από την Ελλάδα                           α. 1927

2. Αρχή της δεδηλωμένης                                                  β. 1936

3. Ίδρυση του κόμματος των Φιλελευθέρων                 γ. 1913

4. Ίδρυση Τραπέζης της Ελλάδος                                    δ. 1862

5. Επιβολή δικτατορίας από τον Μεταξά                      ε. 1910

6. Ο Κωνσταντίνος διαδέχεται το Γεώργιο                   στ. 1875

Μονάδες 6

Β1. Πώς διαµορφώθηκε η διαδικασία επιλογής των υποψηφίων βουλευτών και το εκλογικό σύστηµα στην Ελλάδα κατά το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα ;

Μονάδες 12

Β.2.Ποιες μεταρρυθμίσεις εισήγαγε η κυβέρνηση του Ε. Βενιζέλου στο δημόσιο και ιδιωτικό βίο της χώρας και με ποιο τρόπο;

Μονάδες 13

ΘΕΜΑ Γ1 

Αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις και αντλώντας στοιχεία από τα παρακάτω κείμενα,  να αναφερθείτε στη λειτουργία του ελληνικού πολιτικού συστήματος από το 1844  μέχρι το τέλος του Κριμαϊκού Πολέμου (1856),  προσδιορίζοντας:

α)  τις εκλογικές πρακτικές και τα χαρακτηριστικά της διακυβέρνησης του Κωλέττη (μονάδες 10),  β) την πολιτική τακτική του Όθωνα απέναντι στα κόμματα (μονάδες 7) και γ) τις επιπτώσεις του Κριμαϊκού Πολέμου στην ελληνική πολιτική ζωή (μονάδες 8). 

Μονάδες 25 

Κείμενο Α: [Εκλογικές παρατυπίες]

«Προέκειτο να κυρωθώσι φιλικαί εκλογαί;   Ευθύς και αι δεινόταται παραβιάσεις παρεσιωπώντο ή εχαρακτηρίζοντο επουσιώδεις παρατυπίαι:  και η μεν βία,  η στάσις αυτή, απεκαλούντο δικαία άμυνα,  η δε αδικία,  ακολασία,  το ψεύδος, δικαιοσύνη, μετριότης, αλήθεια. Και αυταί αι λέξεις ήλλαξαν σημασίαν: η μεν παραβίασις των καλπών ωνομάσθη συστολή των σανίδων,  αι δε σαπουνοκασέλαι και τα σακκούλια κάλπαι,  η λύμανσις των σφραγίδων τυχαία σύντριψις,  οι συμβολαιογράφοι επί της ψηφοφορίας επιτροπαί και οι απόβλητοι του λαού εκλεκτοί αυτού...».   

Νικόλαος ∆ραγούμης, Ιστορικαί Αναμνήσεις,  τ. 2,  Αθήνα 1973,  σ. 93,  στο:

Θέματα Νεοελληνικής Ιστορίας,  Γ΄ Τάξη Γενικού Λυκείου  (Θεωρητική Κατεύθυνση), Αθήνα: ΟΕ∆Β, 2010, σ. 74.

                        

Κείμενο Β: [Το Στέμμα και τα κόμματα]

[...]Αναμφίβολα το Στέμμα αναχαίτισε επίσης τη δυνατότητα των κομμάτων να επιτείνουν τη λανθάνουσα εμφύλια διαμάχη που σιγόβραζε πάντα κάτω από την επιφάνεια. Εμποδίζοντας καθένα από τα κόμματα να μονοπωλήσει την εξουσία, μετρίασε κάποιες από τις πικρές εχθρότητες της περιόδου της Επανάστασης.  Αποστέρησε εν μέρει τα κόμματα από τη στρατιωτική τους δύναμη με τη διάλυση των ατάκτων και τη δημιουργία στρατιωτικού μηχανισμού βασισμένου στην απόλυτη νομιμοφροσύνη προς το Στέμμα.[...]. Μια και κανένα κόμμα δεν μονοπωλούσε τη διοίκηση, το καθένα ήταν κατά μία έννοια ομάδα αντιπολίτευσης  (ακόμη και όταν ήταν πρόσκαιρα το ευνοούμενο κόμμα),  και ως ομάδες αντιπολίτευσης,  που αντιμάχονταν την κεντρική διοίκηση,  τα κόμματα αναγκάστηκαν να χρησιμοποιήσουν συγκεντρωτικές μεθόδους στη δράση τους και συνακόλουθα να αυξήσουν την εσωτερική τους συνοχή. 

J. A. Petropoulos, Πολιτική και Συγκρότηση Κράτους στο Ελληνικό Βασίλειο (1833-43),  στο:  Γ.  Β.  ∆ερτιλής -  Κ.  Κωστής  (επιμ.),  Θέματα Νεοελληνικής Ιστορίας (18ος  -20ος αι.),  Αθήνα-Κομοτηνή:  Εκδοικός Οίκος Αντ.  Ν. Σάκκουλα, 1991, σ. 210.

Κείμενο Γ: [Αγγλογαλλική διακοίνωση προς την Ελλάδα]

[...] Σύμπασα η διαγωγή της Ελληνικής Κυβερνήσεως κατά τους τελευταίους αυτούς χρόνους δεν μας επιτρέπει πλέον να θεωρώμεν αυτήν ως ουδετέραν ως προς την Τουρκίαν, μήτε ως φίλην της Γαλλίας και της Μεγάλης Βρεττανίας.   [...]  Η Ελληνική Κυβέρνησις οφείλει ν’  αναμένη τας συνεπείας των ιδίων αυτής πράξεων. Εάν δ’ αι συνέπειαι αύται αποβώσιν επικίνδυνοι εις τον Θρόνον και εις την μέλλουσαν    ευημερίαν της Ελλάδος, η ευθύνη θα επιπέση επί των Ελλήνων Υπουργών, οίτινες εφάνησαν διατελούντες εν τη αγνοία ή εν τη απρονοησία των αληθών συμφερόντων της χώρας των». 

Σπ. Πήλικας, Απομνημονεύματα, σ. 176, στο: Β. Σκουλάτος-Ν. ∆ημακόπουλος- Σ.  Κόνδης, Ιστορία Νεότερη και Σύγχρονη (1789-1909),  για την Γ΄ Τάξη του Ενιαίου Λυκείου, Αθήνα: ΟΕ∆Β, 2003, σσ. 268-9.

ΘΕΜΑ Γ2. Αντλώντας στοιχεία από το ακόλουθο απόσπασμα και αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις να παρουσιάσετε τα χαρακτηριστικά και τις επιδιώξεις του κινήματος,  που εκδηλώθηκε στο Γουδί στις 15  Αυγούστου 1909  με οργανωτικό φορέα το Στρατιωτικό Σύνδεσμο,  καθώς επίσης να δώσετε και το γενικότερο περίγραμμα των επόμενων πρωτοβουλιών του Στρατιωτικού Συνδέσμου μέχρι τη διάλυσή του.

Μονάδες 25

ΚΕΙΜΕΝΟ

Τὴ νύχτα τῆς 14ης πρὸς τὴ 15η Αὐγούστου 1909 συγκεντρώθηκαν στοὺς πρόποδες τοῦ Ὑμηττοῦ,  στοὺς στρατῶνες τοῦ Γουδ ί, 250  ἀξιωματικοὶ καὶ 2.000  περίπου ὁπλίτες,  κατὰ τὸν Ἀλ.  Μαζαράκη,  ἢ 449  ἀξιωματικοὶ καὶ 2.546  ὁπλίτες,  κατὰ τὸν Ἀσπρέα,  καθὼς καὶ μερικο ὶ χωροφύλακες καὶ πολίτες καὶ διακήρυξαν,  χωρὶς ἰδιαίτερη μαχητικότητα,  τὴν ἀντίθεσή τους πρὸς τὴν κυβέρνηση,  ὑποστηρίζοντας τὸ πρόγραμμα τοῦ «Στρατιωτικοῦ Συνδέσμου»,  ποὺ τοὺς εἶχε καλέσει νὰ συμπαρασταθοῦν στοὺς στόχους του.

Τὸ πρόγραμμα αὐτό,  διατυπωμένο σὲ ἤπιο τόνο γιὰ «ἐπαναστατικὴ»   προκήρυξη,  ἐξέφραζε γεν ικὲς εὐχὲς γιὰ τὴ βελτίωση τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, τῆς διοικήσεως καὶ τῆς παιδείας, καθὼς καὶ τὴν κατάργηση  «τῆς ἀπαισίας συναλλαγῆς»  −εὐχὲς ποὺ ἀσφαλῶς ἔβρισκαν σύμφωνο τὸ σύνολο τῶν Ἑλλήνων.

Ἀπαριθμοῦσε ἐπίσης μὲ σαφήνεια ποιὲς ριζοσπαστικὲς ἐνέργειες δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἐπιχειρηθοῦν ἀπὸ τὸ  «Σύνδεσμο»: 1)  Τὴν κατάργηση τῆς δυναστείας ἢ τὴν ἀντικατάσταση τοῦ βασιλιᾶ, 2) τὴν ἐγκαθίδρυση στρατοκρατίας ἢ τὴν ἀλλαγὴ τοῦ συντάγματος, 3)  τὴν κατάργηση τῆς κυβερνήσεως, 4)  τὴν αὔξηση ἢ τὴν ἀπομάκρυνση στελεχῶν τοῦ στρατοῦ ἢ τοῦ ναυτ ικοῦ. [...]

Τὸ πρωὶ τῆς 15ης Αὐγούστου ὁ λαὸς τῆς πρωτεύουσας, ἀφυπνιζόταν μὲ ἔκπληξη ἀπὸ τὴν ἀναγγελία τοῦ κινήματος. Ἀκόμη καὶ τὰ ἀνάκτορα καὶ ἡ πολιτικὴ ἡγεσία τῆς χώρας δὲν εἶχαν προβλέψει τόσο ριζική ἐνέργεια ἀπὸ τοὺς στρατιωτικούς.  Πολλοὶ ἀναρωτήθηκαν τὴ στιγμὴ ἐκείνη γιὰ τὴν ταυτότητα τοῦ «Στρατιωτικοῦ Συνδέσμου» καὶ τοὺς πραγματικοὺς στόχους τῆς ἡγεσίας του.  Ο ἱ περισσότεροι προτίμησαν νὰ περιμένουν τὴν ἔκβαση τῆς ἀναμετρήσεως τῶν κινηματιῶν μὲ τὴν ἐξουσία πρὶν πάρουν θέση. 

      Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τόμος Ι∆΄  (Αθήνα 1977), σελ. 258 -259.